Het Wetsvoorstel Kraken en Leegstand is een wetsvoorstel om een wet in formele zin tot stand te laten komen. Hoewel het wetgevingsproces normaliter vrijwel altijd begint bij de regering, is in het geval van het wetsvoorstel Kraken en Leegstand gebruik gemaakt van het recht van initiatief (art. 82 lid 1 GW). Dit houdt in dat leden van de Tweede Kamer gebruik hebben gemaakt van het recht een wetsvoorstel te doen.

Er is door drie leden van de Tweede Kamer, dhr. Slob, dhr. ten Hoopen en mevr. van den Burg in 2008 een wetsontwerp gemaakt, wat doorgaat onder de naam ‘Wet Kraken en Leegstand’. Dit wetsvoorstel is voorzien van een memorie van toelichting, en doorgestuurd naar de ministerraad. (zie bijlagen 1 + 1a)

Na het indienen van het wetsvoorstel wordt dit doorgestuurd naar de Raad van State. De Raad van State is het hoogste adviesorgaan in Nederland. De Raad van State bekijkt het wetsvoorstel en geeft de Tweede Kamer advies. (zie bijlagen 2)

De indieners van het wetsvoorstel zijn naar aanleiding van het advies van de Raad van State nog met een kleine wijziging gekomen. (zie bijlagen 3 + 3a)

Hierna wordt het wetsvoorstel met de bijbehorende Memorie van Toelichting en het advies van de Raad van State, voorzien van een geleidebrief toegestuurd aan de leden van de Tweede Kamer. In de Tweede Kamer wordt het wetsontwerp in eerste instantie besproken door vaste commissies. Deze kamercommissies kunnen een hoorzitting organiseren of belanghebbenden om schriftelijk commentaar vragen. Dit is beide gebeurt. Zij komen hierna met een voorlopig verslag, waarop ook de indieners reageren. Ook kunnen zij met een wijzigingsvoorstel komen. Daarna volgt het eindverslag, en vervolgens start de plenaire (en openbare) behandeling. (zie bijlagen 4 + 4a)

Vervolgens starten dus de plenaire en openbare behandelingen in de Tweede Kamer. Het belangrijkste hiervan is, dat uiteindelijk een wetsvoorstel artikelsgewijs wordt besproken, en de Tweede Kamer haar recht van amendement kan uitoefenen (art. 84 Gw). Dit artikel maakt het mogelijk om wijzigingen voor te stellen in het wetsontwerp. Dit is ook gebeurt, echter, het grootste deel van de wijzigingen zijn niet aangenomen.
Op 10 september, 7 oktober en 14 oktober is er in de Tweede Kamer gedebatteerd over het wetsvoorstel Kraken en Leegstand. Op 14 oktober is besloten dat men op 15 oktober over zou gaan tot stemming. Met een meerderheid bestaande uit de VVD, ChristenUnie, CDA, PVV en lid Verdonk is het wetsvoorstel Kraken en Leegstand toen aangenomen door de Tweede Kamer. (zie bijlage 5)

Hierna is het wetsvoorstel doorgestuurd naar de Eerste Kamer. Hoewel de indieners hoopten dat zij dit snel zouden bespreken, en het in eerste instantie er ook op leek dat een goede inhoudelijke behandeling zou ontbreken, heeft de Eerste Kamer aangegeven dat zij toch voor een inhoudelijke bespreking willen gaan. De Eerste Kamer heeft geen recht van amendement, wat de Tweede Kamer wel heeft. Dit houdt in dat de Eerste Kamer alleen over het gehele wetsvoorstel mag stemmen.

Op 1 december 2009 hebben de vaste Eerste Kamer commissies WWI/VROM en Justitie het wetsvoorstel besproken. Deze commissies hebben aan de hand van deze bespreking, per partij, een aantal vragen geformuleerd aan zowel de indieners van het initiatiefwetsvoorstel als aan de regering. Deze vragen zijn opgesteld in een voorlopig verslag. Een voorlopig verslag houdt in dat de kamercommissies de mogelijkheid open wil houden nog te reageren op de Memorie van Antwoord dat de indieners van het wetsvoorstel en de regering zullen geven. Het voorlopig verslag is op 10 dec. Gepubiceerd. (zie bijlagen 7)

Op 19 Januari 2010 heeft de Eerste Kamer commissie WWI/VROM aangegeven het recent verschenen rapport te willen inzien dat gaat over kraken in Amsterdam. (zie bijlagen 8 en 8a)

Op 8 februari 2010 zijn de innitiatiefnemers met antwoorden gekomen op het voorlopig verslag. Dit wordt de memorie van antwoord genoemd (zie bijlage 9)
Op 18 februari 2010 hebben de ministers hun antwoord per brief naar de commissies gestuurd. (zie bijlage 10).

Op 2 maart is er een commissie bijeenkomst geweest. Hierbij is besloten opnieuw vragen te gaan stellen aan de innitiatiefnemers. Na de val van het kabinet is op 9 maart besloten het wetsvoorstel niet controversieel te verklaren (net als alle overige wetsvoorstellen die bij de eerste kamer liggen)

Op 13 april 2010 hebben de commissie leden de mogelijkheid gehad opnieuw vragen te stellen die ze beantwoord willen zien worden door de innitiatiefnemers en eventueel de ministers. Deze vragen zijn te vinden in het nader voorlopig verslag (zie bijlagen 11)

Na de behandeling door de commissies heeft er een plenaire behandeling plaatsgevonden op 18 mei 2010. Hiervan is een stenogram te vinden op de site van de eerste kamer (zie bijlage 12).

Op 1 juni is het wetsvoorstel door de eerste kamer aangenomen.
In augustus is de wet gepubliceerd (zie bijlage 13) en is er een koninklijk besluit opgesteld en gepubliceerd waarin de datum van de inwerkingtreding wordt vastgesteld (zie bijlage 14)