De rijkste kraker van Londen

REPORTAGE, Van onze correspondent Gert-Jan van Teeffelen op 05 februari '10, 20:16, bijgewerkt 5 februari 2010 20:20

LONDEN - In Groot-Brittannië staan een miljoen huizen leeg. In Londen voert een excentrieke miljonair actie: hij kraakt stadsvilla’s.

Vergeleken bij de andere woningen die Mark Guard het afgelopen jaar kraakte in Londen, is dit een huisje van niks: slechts vijf slaapkamers. Maar omdat het in Knightsbridge staat, vlak bij het warenhuis Harrods, is de vraagprijs toch nog 4,2 miljoen euro.

Het rijtjeshuis is inderhaast te koop gezet door de eigenaar. Die kreeg de schrik van zijn leven toen hij ontdekte dat zijn leegstaande pand was bezet door uitgerekend Guard (45). De metropool telt veel krakersgroepen die azen op woonruimte, maar Guard is geen gewone kraker – hij is multimiljonair.

Zijn missie is het aanpakken van de enorme leegstand. Kapitale panden raken in verval doordat de eigenaren – speculanten, sjeiks of andere welgestelden – er na aankoop geen stap meer zetten. Tegelijkertijd is wonen in Londen nog steeds onbetaalbaar voor velen.

In Groot-Brittannië staan naar schatting 1 miljoen huizen leeg, terwijl bijna 2 miljoen mensen op een woning wachten. Steeds meer gemeenten gaan over tot onteigening, als er na jaren leegstand niets met een pand gebeurt. In Londen gaat het om 80 duizend huizen.

‘Alleen al in deze wijk staan volgens cijfers van de gemeente 3.100 panden leeg’, zegt Guard. ‘Hier zitten de rijksten. Op hen richt ik me.’ Want naast leegstand ergert Guard zich aan iets anders. ‘De kopers zetten de huizen op naam van brievenbusmaatschappijen, zodat ze bijvoorbeeld bij het doorverkopen geen belasting hoeven te betalen. In het echt wonen ze vaak gewoon in Engeland. Als ze me eruit willen hebben, moeten ze voor de rechter hun ware identiteit onthullen. Ik rook ze uit met mijn acties; ik doe eigenlijk het werk van de fiscus. Die loopt miljarden mis.’

Guard heeft i een hele reeks rechtszaken tegen zich lopen, en tot de uitzetting laat hij mensen die hij toevallig heeft ontmoet in de panden wonen. Liefst mensen met banen. Hij verafschuwt krakers ‘die vloeken op het systeem maar intussen genieten van hun uitkering’.

Neem Ayla Hotich (19), een Australische die serveerster is in het restaurant van Harrods. ‘Als ik in deze wijk een kamer wil huren, kost dat al snel 1.800 euro per maand. Dat kan ik niet betalen. Het is schandalig dat speculanten huizen leeg laten, waardoor de prijzen worden opgedreven.’ Ook Kamiel (30), een Poolse bouwvakker, is ‘dolblij’ dat Guard hem helpt. ‘Anders was ik nu dakloos.’

De Brit kwam onlangs landelijk in het nieuws, nadat hij de woning van de vorige minister van Binnenlandse Zaken kraakte. Daarvóór woonde hij met zijn groep in een vervallen huis van 38 miljoen euro aan Eaton Square, vlak bij reclamemagnaat Charles Saatchi.

Ook bezette hij drie maanden een huis aan Chester Square, enkele deuren van oud-premier Thatcher en de ex-vrouw van de Russische miljardair Abramovitsj. De eigenaar, een firma op Guernsey, betaalde ooit 21 miljoen euro voor de negentien kamers, maar het enorme pand staat te verpieteren.

Het is een doorn in het oog van veel Londenaren, en diverse stadsdelen hebben ambtenaren in dienst die proberen panden weer bewoond te krijgen. ‘Als jongetje vroeg ik me al af wie er in dit soort huizen wonen’, zei een functionaris van de gemeente Westminster vorig jaar. ‘Nu ken ik het antwoord: niemand. Het is een drama. Veel gebouwen hebben een prachtige geschiedenis en zijn deel van ons erfgoed.’ In de wijk Mayfair staan tientallen mansions leeg waarvan de waarde zelfs in vervallen staat de 50 miljoen euro te boven gaat.

Een terugkerend probleem zijn de brievenbusfirma’s, waardoor niemand aanspreekbaar is. Maar Guard heeft een troef. ‘Kort nadat ik met het kraken begon, heeft iemand me op de Kaaimaneilanden een lijst gegeven met Londense huizenbezitters die belastingparadijzen gebruiken. Het is als die diskettes met zwartspaarders: gouden informatie. Hier in de buurt zitten al 312 panden van dit soort types waar ik zo in kan.’ Omdat hij steeds vaker wordt bedreigd, heeft hij overal kopieën van de lijst.

Guard heeft de schijn tegen. Hij vergaarde zijn fortuin zelf met onroerend goed. Hij belandde in 2006 in het Guinness Book of Records als de Brit die het – in procenten – hoogste rendement ooit behaalde op een investering. Hij kocht een vervallen huis voor 1.500 pond, en wist het later door te verkopen voor 3,5 miljoen. ‘Ik weet dat ik ergens hypocriet ben’, zegt hij. ‘Maar ik kan in elk geval zeggen dat mijn geld schoon is.’

Het monopolyspel in Londen vindt hij zo’n schandaal, dat hij werkt aan een documentaire. Tot dusver gaf hij 45 duizend euro uit, aan een cameraploeg die hem nu een paar maanden volgt.

Hij krijgt ook steun uit onverwachte hoek, in het blad van de hertog van Westminster – de rijkste Brit doordat een flink deel van hartje Londen op zijn grond is gebouwd. Kraken wordt door de hertog niet met zoveel woorden aangemoedigd, maar er wordt met instemming gesproken over de pogingen iets te doen aan alle leegstand in zijn achtertuin.

Bron: Volkskrant

Uit het AD/Amersfoortse Courant:

Multimiljonair kraakt lege panden van de jetset

door Arjen van der horst

LONDEN - Mark Guard is een vreemde vogel in de Londense krakerswereld. Hij
is een man met vele titels: klusjesman, fotograaf, projectontwikkelaar,
documentairemaker, kraker, actievoerder en niet te vergeten
multimiljonair. Guard beschrijft zichzelf het liefst als moderne
kruisvaarder die opkomt voor daklozen en Londenaren die op zoek zijn naar
een goedkope woning. HORST

'ER SLAPEN MENSEN OP STRAAT, TERWIJL HUIZEN MET 40 VERWARMDE KAMERS LEEG STAAN

,,Simpel gezegd, ik regel huizen van twintig miljoen voor verplegers,
brandweermannen en winkelbedienden.
De flamboyante Brit is lid van de Belgravia Krakers, genoemd naar de
duurste wijk in Londen. Op dit moment woont hij in een pasgekraakt pand
aan Montpelier Place met vijf slaapkamers. Binnen ziet het er in veel
opzichten uit als een typische krakerswoning: kale muren, matrassen in de
hoek en een geïmproviseerde woonruimte.

Maar een rondgang door het huis laat snel zien dat dit geen doorsnee
krakerspand is. De vloer in de hypermoderne keuken is bedekt met dure
granieten tegels. Alle slaapkamers zijn uitgerust met hi-tech
beeldschermen waarmee de bewoners een blik naar buiten kunnen werpen via
de beveiligingscamera's. De straat voor het pand staat vol met BMW's,
Ferrari's en Mercedessen.

Montpelier Place ligt dan ook in het hart van Knightsbridge. Een dure wijk
die de thuisbasis is van veel beroemde Britten, zoals oud-premier
Thatcher, de Russische miljardair Abramovich, kunstverzamelaar Charles
Saatchi en de Bond-acteurs Roger Moore en Sean Connery. Om hier te kunnen
wonen heb je wel meer nodig dan een paar miljoen op je bankrekening.
In het Verenigd Koninkrijk staan meer dan een 1,8 miljoen Britten op een
wachtlijst voor een woning, terwijl er naar schatting een miljoen woningen
leegstaan. Opvallend genoeg staan er juist in de rijkste gebieden veel
huizen leeg. In de Londense deelgemeente Westminster alleen al gaat het om
meer dan 3000 panden, vaak in vervallen staat. Het is Guards missie om
deze misstand aan de kaak te stellen.

,,Het is toch moreel niet te verdedigen,'' zegt hij boos. ,,Er slapen hier
mensen op straat, terwijl je hier huizen hebt met meer dan veertig
slaapkamers waar de verwarming permanent aanstaat, maar waar helemaal
niemand woont.''

Ook wil Guard grootschalige belastingontduiking blootleggen. Veel van de
woningen die hij kraakt, zijn in het bezit van brievenbusmaatschappijen
die gevestigd zijn op belastingparadijzen als de Britse Maagdeneilanden.
,,Dat werkt zo. De eigenaar van een woning laat het pand op naam zetten
van zo'n bedrijf, zonder dat hijzelf te traceren is. Enkele jaren daarna
verkoopt hij het pand met miljoenenwinst en sluist het geld door naar de
Maagdeneilanden. Als de eigenaar hier had gewoond, had hij een
vermogensbelasting van 18 procent moeten betalen over de winst. Nu betaalt
hij niets.''

Volgens Guard, die een documentaire maakt over zijn kraakactiviteiten,
loopt de Britse belastingdienst zo vele miljarden mis. ,,En het ergste is:
vaak wonen de eigenaars gewoon in dit land, maar ze kunnen zich makkelijk
verschuilen achter een buitenlandse brievenbusmaatschappij. Door deze
panden te kraken, hoop ik de ware eigenaren uit hun tent te lokken. De
belastingdienst mag mij dankbaar zijn.''

BRIEVENBUS
Ook het pand dat de Belgravia Krakers nu betrekken, staat op naam van een
brievenbusmaatschappij. Voor Guard is dit een relatief bescheiden optrekje
(waarde: 4,2 miljoen euro). ,,De grootste woning die we tot nu toe hebben
gekraakt, was werkelijk kolossaal. Het telde 42 kamers, acht verdiepingen,
had jaccuzi's, noem maar op.''

Andere opvallende kraakpanden waren de zwaarbeveiligde ambtswoning van de
voormalige minister van Binnenlandse Zaken (negen kamers, 4,6 miljoen
euro) en een grandioos pand aan het exclusieve Eaton Square (34 kamers, 38
miljoen euro).

Voor het woonplezier hoeft de Brit niet te kraken. Hij is stinkend rijk en
bezit zelf een duur pand in Knightsbridge. Guard, zoon van een politieman
en opgeleid tot elektricien, bouwde een vermogen op in onroerend goed. In
1995 kocht hij een stuk grond voor het luttele bedrag van 1500 pond (1750
euro). Elf jaar later verkocht hij het voor 3,5 miljoen pond (4 miljoen
euro). Het leverde hem een vermelding in het Guinness Book of Records op
voor het hoogste rendement ooit behaald op een investering.

Guard parkeerde het geld op een trustfonds op de Kaaimaneilanden en leefde
een tijdlang het leven van de jetset. ,,Ach, ik deed het allemaal. Ik
trouwde met een glamourmodel. Ik kocht een groot landgoed met negen open
haarden, een bibliotheek en een fitnessruimte. Voor de deur stond een
sportwagen. Ik ging met pensioen toen ik 36 was. Ik werd dik en verveelde
me dood.

Guard keerde uiteindelijk terug naar Londen en wierp zich vol enthousiasme
op zijn favoriete hobby: fotografie. Voor een project fotografeerde hij
het straatleven van Londen, de hoeren, de junks en de daklozen. Zo rolde
hij langzaam in de krakerswereld. Hij ontdekte al snel dat er vooral in de
duurste wijken in West-Londen veel huizen leegstonden. Naar eigen zeggen
kreeg hij via een contact op de Kaaimaneilanden een lijst in handen met
daarop de namen van eigenaren die leegstaande, kapitale woningen in de
Londense deelgemeente Westminster bezitten. En zo begon zijn kruistocht
tegen de leegstand.

BEDREIGD
De eigenaren van de gekraakte panden reageren wisselend op de acties van
Guard. ,,Sommigen stappen meteen naar de rechter om een
uitzettingsprocedure te beginnen. Maar ik ben ook wel eens met de dood
bedreigd. Anderen probeerden me te ontvoeren. Guard is niet bang
aangelegd, maar hij is wel voorzichtig.

De eigenaar van het huis aan Montpelier Place is nu een
uitzettingsprocedure tegen hem begonnen. Binnen een paar weken kan hij
alweer op straat staan. ,,We hebben al twee krakerspanden klaar staan waar
we zo in kunnen trekken.''

AD/Amersfoortse Courant 15-02-2010